หลักวิชาอากิดะฮ์  หรือวิชาเตาฮีดนั้น  คือ  ศาสตร์ที่พิจารณาเกี่ยวกับสรรพสิ่งที่ถูกสร้าง
เพื่อนำไปสู่การรู้จักพระเจ้าผู้ทรงสร้าง หรือกล่าวคำนิยามอีกนัยหนึ่งว่า 
มันคือศาสตร์ที่พูดเกี่ยวกับ  บรรดาพระนาม  คุณลักษณะ
และการกระทำของอัลเลาะฮ์  และพิจารณาถึงบรรดามัคโลคจากบรรดามะลาอิกะฮ์  นบี   วันสิ้นโลก
บนกฏหรือหลักการของอิสลาม  ไม่ใช่บนรากฐานของพวกปรัชญา  เนื่องจากพวกเขานั้น
พูดเกี่ยวกับอัลเลาะฮ์  มะลาอิกะฮ์  และอื่นๆ  โดยยึดเพียงสติปัญญาเท่านั้น

และพวกเขาก็เอาสติปัญญามาเป็นหลักพื้นฐาน(อุซูล)ของศาสนา  ดังนั้น
พวกเขาจึงไม่ยึดกับความสอดคล้องระหว่างสติปัญญากับสิ่งที่บรรดาศาสนทูตได้นำมา
แต่บรรดานักปราชญ์เตาฮีด  ได้พูดกับสิ่งดังกล่าว  ในแง่ของการเอาสติปัญญา
มาสนับสนุนความถูกต้อง ของหลักการที่มาจากอัลเลาะฮ์และหะดิษซอฮิหฺ
ที่มาจากท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  ดังนั้น
สติปัญญาตามทัศนะของพวกเขานั้น ก็คือสิ่งที่มาสนับสนุนศาสนา 
ไม่ใช่เป็นหลักพื้นฐานอุศูลของศาสนา
ท่านอัล-หาฟิซฺ  อัลคอฏีบ อัลบุฆดาดีย์  ได้กล่าวว่า
" ซีฟัตของอัลเลาะฮ์นั้น  จะไม่ถูกยืนยันด้วยคำกล่าวของ ซอฮาบะฮ์  หรือตาบิอีน  นอกจากยืนยันด้วย
กับบรรดาหะดิษซอฮิหฺที่มีมติเห็นพร้องกันว่าผู้รายงานนั้นต้องเชื่อถือได้  ดังนั้น
จะนำหลักฐานกับหะดิษที่ฏออีฟ  หรือหะดิษที่ขัดแย้งกันในการยืนยัน
ความเชื่อถือของตัวผู้รายงาน  แม้กระทั้งว่า หากมีหะดิษหนึ่งที่มีสายรายงาน
ที่ขัดแย้งกันและมีหะดิษอื่นมาสนับสนุน  ก็ไม่สามารถนำมาเป็นหลักฐาน
เกี่ยวกับซิฟัตของอัลเลาะฮ์ได้เลย"    

และท่านอัลบุฆดาดีย์  กล่าวว่า  " เมื่อผู้ที่เชื่อถือคนหนึ่งได้  ทำการรายงานหะดิษหนึ่ง  ที่มีสายรายงานเชื่อมต่อกัน  ซึ่งมันจะถูกปฏิเสธด้วยประการต่อไปนี้ 

1. เมื่อหะดิษนั้นขัดกับสติปัญญา  จึงรู้ได้ว่ามันเป็นโมฆะ  เนื่องจากศาสนานั้น  จะมีมาได้ด้วยกับบรรดาสิ่งที่กินกับสติปัญญา  ดังนั้น  สิ่งที่ขัดกับสติปัญญานั้น  ย่อมไม่ถูกปฏิเสธ 

2.  หะดิษนั้นขัดกับตัวบทของอัลกุรอาน และซุนนะฮ์ที่มุตะวาติร  จึงรู้ได้เลยว่ามันไม่มีรากฐานที่มา หรือมันถูกยกเลิกไปแล้ว

3.  หะดิษต้องไม่ขัดกับมติของปวงปราชญ์  จึงอ้างหลักฐานได้ว่า มันถูกยกเลิกไปแล้ว  หรือมันไม่มีที่มา เพราะว่าไม่อนุญาติให้มันเป็นหะดิษที่ซอฮิหฺโดยที่บรรดาอุลามาอ์ประชาชาติอิสลามมีมติขัดกับหะดิษดังกล่าว"  ดู  หนังสือ  อัลฟะกีฮ์ วัล มุตะฟักกิฮ์  หน้า 132 

ท่าน ชัยค์  อัลฟะกีฮ์ ชีษ บิน อิบรอฮีม อัลมาลิกีย์ (เสียชีวติ ปี 598 ฮ.ศ.) กล่าวว่า "บรรดาผู้สัจจะธรรมได้ทำการรวมกันระหว่างสิ่งที่กินกับปัญญาและสิ่งที่ถูกถ่ายทอดรายงานมา  คือระหว่างหลักการศาสนาและหลักสติปัญญา  และพวกเขาก็สามารถรู้ข้อเท็จจริงต่างๆ  ด้วยกับทั้งสอง  ดังนั้น  พวกเขาจึงดำเนินอยู่ในหนทางที่ไม่ละเลยจนเกินไปและไม่เลยเถิดจนเกินไป  และเราขอยกตัวอย่างให้กับท่านสักตัวอย่างหนึ่งที่อุลามาอ์ได้กล่าวไว้เพื่อทำความเข้าใจกับคนทั่วไป  เสมือนกับที่อัลเลาะฮ์  ซุบหานะฮูวะตะอาลา  ทรงยกตัวอย่างหรืออุทาหรณ์ให้แก่บรรดามนุษย์  เพื่อพวกเขาจะได้คิดพิจารณาได้   ดังนั้น  เราขอกล่าวกับผู้มีสติปัญญาว่า  "สติปัญญานั้นมันก็เหมือนกับสายตาที่มองเห็น  และหลักศาสนาเสมือนกับดวงอาทิตย์ที่ส่องแสง  ดังนั้น  ผู้ใดที่ใช้แต่สติปัญญาโดยไม่เอาหลักการของศาสนา  เขาก็เหมือนกับออกไปในความมืดมิด  แล้วเขาก็ลืมตาเพื่อต้องการรับรู้สิ่งที่สามารถเห็นได้และสามารถแยกแยะสิ่งที่เห็นด้วยตาได้  เช่นเพื่อให้รู้ว่า  ด้ายเส้นใหนสีขาวและเส้นใหนสีดำ  หรือเส้นใหนสีแดงและเส้นใหนสีเขียวและสีเหลือง  และเขาก็พยายามเพ่งตามอง  แต่เขาก็ไม่สามารถรับรู้สิ่งที่เขาต้องการได้ตลอดไปหากไม่มีดวงอาทิตย์ส่องแสงให้เห็น  ซึ่งหากแม้นว่าเขาจะมีสายตาที่มองเห็นก็ตาม   และตัวอย่างของผู้ที่ใช้หลักการของศาสนาโดยไม่คำนึงถึงสติปัญญา  ก็เสมือนกับผู้ที่ออกไปตอนกลางวันที่สว่างแจ้ง  โดยที่เขาตาบอดหรือปิดตาทั้งสองข้าง  แต่เขาก็ต้องการที่จะรับรู้ถึงบรรดาสีต่างๆ  และต้องการแยกแยะระหว่างคุณลักษณะต่างๆ  แต่เขาก็ไม่สามารถรับรู้สิ่งใดได้เลย  และเปรียบผู้ที่ใช้หลักการของศาสนาและสติปัญญาพร้อมกันนั้น  เขาเสมือนกับผู้ที่ออกไปในตอนกลางวัน  โดยเขามีสายตาดีและดวงอาทิตย์ส่งแสงชัดเจน  ดังนั้น สิ่งที่เขาสมควรได้รับก็คือ  สามารถรับรู้บรรดาสีต่างๆ  ได้อย่างแท้จริงและสามารถแยกแยะได้ว่า  อะไรคือสีดำและอะไรคือสีแดง  หรืออะไรสีขาวและอะไรสีเหลือง"  ดู  หนังสือ  หัซฺซุลฆ่าลาซิม ฟี อิฟหาม อัลมุคอซิม หน้า 94

ดังนั้น  เราผู้อยู่ในแนวทางของอะฮ์ลิสซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์  คือผู้ที่ดำเนินอยู่บนแนวทางดังกล่าวนี้  ซึ่งนั่นก็คือหนทางที่เที่ยงตรงและเป็นแนวทางของอัลเลาะฮ์ที่ชัดเจน  อัลเลาะฮ์ ซุบหานะฮุวะตะอาลา  ทรงตรัสไว้ว่า

وإن هذا صراطى مستقيما فاتبعوا السبل فتفرق بكم عن سبيله

"แท้จริงนี้คือแนวทางของข้า  ดังนั้นพวกเจ้าทั้งหลายจงตามมันเถิด  และเจ้าทั้งหลายอย่าตามทางอื่นๆ  อันมากมาย  แล้วพวกเจ้าก็จะเกิดความแตกแยกไปจากแนวทางของพระองค์"  อัลอันอาม 153

จากตรงนี้  เราจึงทราบว่า  พวกอัลมุญัสสิมะฮ์นั้น  หลงทางในเรื่องของอากิดะฮ์  เพราะพวกเขาขัดแย้งกับหลักการของศาสนาและหลักสติปัญญา  โดยที่พวกเขากล่าวว่า อัลเลาะฮ์นั่งอยู่บนบัลลังก์  บางครั้งพวกเขากล่าวว่า  อัลเลาะฮ์สถิตอยู่บนบัลลังก์  และบางส่วนกล่าวว่า  อัลเลาะฮ์ทรงทิ้งที่สถานที่ว่างหนึ่งของบัลลังก์เพื่อให้ท่านนบีมุหัมมัด ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม นั่ง ในวันกิยามะฮ์  และพวกเขากล่าวว่า  อัลเลาะฮ์ทรงมีที่อยู่ในสถานที่หนึ่งบนบัลลังก์ด้วยกับซาตของพระองค์เอง  และพวกเขากล่าวว่า อัลเลาะฮ์ทรงเคลื่อนไหวทุกคืน  โดยพระองค์เคลื่อนลงจากบัลลังก์ ลงมาสู่ฟากฟ้าดุนยา  จนกระทั้งพวกเขาบางส่วนกล่าวว่า  อัลเลาะฮ์ทรงวางเท้าของพระองค์ในนรกญะฮันนัม  แต่ว่าเท้าของพระองค์ไม่ไหม้ - วัลอิยาซุบิลลาฮ์ – และอื่นๆ  อีกจากบรรดาความเชื่อของพวกเขา  ที่บ่งถึงความคล้ายคลึงของอัลเลาะฮ์ที่มีต่อมัคโลค และอัลเลาะฮ์ทรงมีรูปร่าง  เนื่องจากพวกเขาได้เปรียบเทียบอัลเลาะฮ์ผู้ทรงสร้างกับบรรดาสิ่งที่ถูกสร้าง  โดยพวกเขาเจริญตามกับสิ่งที่คลุมเครือนี้

ดังนั้น  เราขอสรรญเสริญต่ออัลเลาะฮ์  ผู้ทรงซึ่งทำให้เราอยู่บนแนวทางของอะฮ์ลิสซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์  ที่มีหลักศรัทธาที่สติปัญญาสามารถสนับสนุนกับความถูกต้องที่อัลเลาะฮ์ทรงประทานมาและความซอฮิหฺจากสิ่งที่ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้นำมาให้แก่เรา