เดือนรอญับ

เดือนรอญับ  ตามหลักภาษาหมายถึง การให้เกียรติและยกย่อง  เพราะเป็นหนึ่งจากบรรดาเดือนอัลฮุรุม  ซึ่งเป็นเดือนที่ต้องห้ามการทำสงคราม

อัลเลาะฮ์ทรงตรัส​ความว่า

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتَابِ اللّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَات وَالأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلاَ تَظْلِمُواْ فِيهِنَّ أَنفُسَكُمْ

"แท้จริงจำนวนเดือน ณ ที่อัลเลาะฮ์  นั้นมีสิบสองเดือน  ตามนัยแห่งบทบันทึกของอัลเลาะฮ์  ในวันที่พระองค์ทรงสร้างชั้นฟ้าและแผ่นดิน  ซึ่งจากจำนวนนั้นมีอยู่สี่เดือนที่ต้องห้าม ( คือ ซุลกออิดะฮ์ , ซุลฮิจยะฮ์ , มุหัรรอม , และรอญับ) นั้น คือศาสนาอันมั่นคง  ดังนั้นพวกเจ้าทั้งหลายอย่าอธรรมในเดือนเหล่านั้น" เตาบะฮ์ : 36

และในเดือนรอญับนี้ยังเป็นเดือนที่มีมั๊วะญิซาตอันยิ่งใหญ่สำหรับท่านนบี  ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  คือการอิสรออ์และเมี๊ยะรอจญ์  ซึ่งเป็นการเดินทางในยามค่ำคืนจากมัสยิดอัลฮะรอมไปยังมัสยิดอัลอักซอและขึ้นสู่ฟากฟ้าเพื่อรับบทบัญญัติเรื่องละหมาดและแลเห็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ ของอัลเลาะฮ์ตาอาลา

พระองค์ทรงตรัสความว่า

 سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ

"ทรงบริสุทธิ์ยิ่งนัก  อัลเลาะฮ์ผู้ทรงนำบ่าวของพระองค์ (มุฮำมัด) ให้เดินทางในยามค่ำจากมัสยิดอัลหะรอมสู่มัสยิดอัลอักซอ  ซึ่งเราได้ให้สิริมงคลแก่รอบ ๆ ของมัน  ทั้งนี้เพื่อเราจะทำให้เขามองเห็นบางส่วนแห่งสัญลักษณ์ของเรา  แท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้ได้ยินยิ่ง  อีกทั้งทรงมองเห็นยิ่ง" อัลอิสรออฺ : 1

การละหมาดอัลฆ่อรออิบ

ละหมาดอัลฆ่อรออิบ คือการละหมาดสิบสองร่อกะอัตในคืนวันศุกร์แรกของเดือนรอญับและกระทำในช่วงเวลาระหว่างละหมาดมัฆริบและอิชาอฺ  นักปราชญ์มีการขัดแย้งกันในประเด็นดังกล่าวนี้  ท่านอัลลามะฮ์ อัลกุรดีย์  กล่าวว่า "บรรดานักปราชญ์ได้มีการขัดแย้งกันเกี่ยวกับกรณีดังกล่าว  ส่วนหนึ่งกล่าวว่า  การละหมาดอัลฆ่อรออิบนี้มีหะดิษหลายสายรายงาน  ซึ่งเมื่อรวมกันแล้ว  หะดิษจะถึงขั้นระดับที่สามารถนำมาปฏิบัติในด้านคุณงามความดีได้ (เช่นท่านอิมามอัลฆอซาลีย์)  และนักปราชญ์บางส่วนตัดสินว่าหะดิษเกี่ยวกับการละหมาดอัลฆ่อรออิบนั้น  เป็นหะดิษเมาฏั๊วะ  เช่นท่านอิมามอันนะวาวีย์และบรรดาอุลามาอ์ที่อธิบายหนังสือของท่าน"  อัลอิอานะฮ์ 1/432

ท่านอิมามอัลค่อฏีบ อัชชัรบีนีย์  กล่าวว่า "ท่านอิมามอันนะวาวีย์ได้กล่าวไว้ในหนังสืออัลมัจญ์มั๊วะความว่า  ส่วนหนึ่งจากบิดอะฮ์ที่ถูกตำหนิคือละหมาดอัลฆ่อรออิบ  ซึ่งมีสิบสองร่ออัต  กระทำระหว่างเวลามัฆริบและอิชาอฺ  ในช่วงคืนวันศุกร์แรกของเดือนร่อญับ และการละหมาดในคืนนิสฟูชะอฺบานหนึ่งร้อยร่อกะอัต และเขาอย่าหลงเชื่อกับผู้ที่กล่าวยอมรับกับละหมาดทั้งสอง"  มุฆนีอัลมั๊วะห์ตาจญ์ 2/423

ท่านอัลหาฟิซฺ อิบนุ  หะญัร อัลฮัยตะมีย์  กล่าวว่า "ละหมาดอัลฆ่อรออิบและละหมาดในคืนนิสฟูชะอฺบานนั้นเป็นบิดอะฮ์ที่น่ารังเกียจและหะดิษเกี่ยวกับละหมาดฆ่อรออิบนั้นเป็นโมฆะ" ตั๊วะห์ฟะตุลมั๊วะห์ตาจญ์ 2/239

ท่านอิมามอัรรอมลีย์ กล่าวว่า "ละหมาดอัลฆ่อรออิบในคือวันศุกร์แรกของเดือนร่อญับและในคืนนิสฟูชะอฺบานนั้น  ทั้งสองเป็นบิดอะฮ์ที่น่ารังเกียจและหะดิษเกี่ยวกับเรื่องของละหมาดทั้งสองนั้นเป็นโมฆะ" นิฮายะตุลมั๊วะตาจญ์ 2/124

ดังนั้น  การที่ละหมาดฆ่อรออิบเป็นบิดอะฮ์ที่น่ารังเกียจนั้น  คือทัศนะของปราชญ์ส่วนใหญ่  และเป็นทัศนะที่มีน้ำหนัก  วัลลอฮุอะลัม

การถือศีลอดเดือนรอญับ

กรณีการถือศีลอดเดือนรอญับนั้น  ปวงปราชญ์มีทัศนะที่แตกต่างกัน

นักปราชญ์ฟิกห์ส่วนมาก  จากมัซฮับหะนะฟีย์ , มัซฮับมาลิกีย์ , และมัซฮับชาฟิอีย์ , และทัศนะคำกล่าวส่วนหนึ่งจากมัซฮับฮัมบาลีย์  มีทัศนะว่า  สุนัตให้ทำการถือศีลอดในเดือนรอญับทั้งเดือน

มัซฮับฮัมบาลีย์  มีทัศนะว่า มักโระฮ์ (อนุญาตให้กระทำได้แต่ไม่ทำดีกว่า) ในการถือศีลอดเดือนรอญับทั้งเดือนเป็นเอกเทศน์โดยไม่ถือศีลอดสุนัตเดือนอื่น ๆ   และหลักการมักโระฮ์นี้จะหมดไปตามทัศนะของพวกเขา  ด้วยการไม่ถือศีลอดหนึ่งวันหรือสองวันของเดือนรอญับหรือถือศีลอดเดือนอื่น ๆ ด้วย

จากทัศนะปวงปราชญ์มัซฮับทั้งสี่นั้น  ไม่มีมัซฮับใดที่ฮุกุ่มว่าการถือศีลอดเดือนรอญับทั้งเดือนเป็นสิ่งที่บิดอะฮ์หะรอมแต่มากสุดแค่มักโระฮ์  ดังนั้นการฮุกุ่มว่าการถือศีลอดทั้งเดือนรอญับเป็นบิดอะฮ์หะรอม  ถือว่าเป็นการกำหนดฮุกุ่มศาสนาขึ้นเองโดยไม่มีหลักฐานอัลกุรอานและซุนนะฮ์มาระบุ

หลักฐานตามทัศนะนักปราชญ์ส่วนมาก  ดังนี้

1. ท่านอัลหาฟิซฺ  อิบนุ  หะญัร  อัลฮัยตะมีย์  กล่าวไว้ในหนังสือ อัลฟะตาวา อัลฟิกฮียะฮ์ อัลก๊อบรอ  ของท่านว่า "ท่านได้มีความเห็นสอดคล้องกับฟัตวาของท่าน อิมาม อิซซุดดีน บิน อับดุสสลาม  คือท่านได้ถูกถามเกี่ยวกับหลักการที่ถ่ายทอดจากนักหะดิษบางส่วนที่ห้ามการถือศีลอดเดือนรอญับและให้ความสำคัญกับเดือนร่อญับ  ว่า  ใช้ได้หรือไม่ในการบนบานว่าจะถือศีลอดตลอดทั้งเดือนร่อญับ  ท่านอิมามอิซซุดดีน บิน อับดุสสลาม  ตอบว่า  การบนบานถือศีลอดของเขานั้นถือว่าใช้ได้  อีกทั้งเป็นการสร้างความใกล้ชิดต่ออัลเลาะฮ์ตาอาลา  และบุคคลที่ห้ามจากการถือศีลอดของเขานั้น  ถือว่าโง่เขลาจากหลักฐานฮุกุ่มต่าง ๆ ของศาสนา  และการถือศีลอดของเขาจะถูกห้ามได้อย่างไร  ในเมื่อบรรดานักปราชญ์ได้บันทึกหลักการของชะรีอะฮ์ไว้แล้วโดยไม่มีนักปราชญ์คนใดนำการถือศีลอดของเขา(ผู้ที่บนบานถือศีลอดในเดือนรอญับ)ให้เข้าไปอยู่ภายใต้หลักการที่มักโระฮ์  แต่ในทางตรงกันข้าม  การถือศีลอดของเขากลับเป็นการสร้างความใกล้ชิดต่ออัลเลาะฮ์ตาอาลา  เพราะมีบรรดาหะดิษซอฮิห์ได้ส่งเสริมให้ทำการถือศีลอด  เช่น ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า  "อัลเลาะฮ์ทรงตรัสว่า  ทุกการปฏิบัติอะมัลของลูกหลานอาดัมนั้นมีให้สำหรับเขา นอกจากการถือศีลอด (ที่มีให้สำหรับฉัน)"  และคำกล่าวของท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมความว่า "กลิ่นปากของผู้ถือศีลอดนั้น ย่อมหอม  ณ ที่อัลเลาะฮ์  ยิ่งกว่ากลิ่นชะมดเชียง"  และคำกล่าวของท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  ความว่า "การถือศีลอดที่ดีเลิศคือการถือศีลอดของพี่น้องของฉัน คือดาวูด  ซึ่งเขาได้ถือศีลอดหนึ่งวันและไม่ถือศีลอดหนึ่งวัน(คือถือศีลอดวันเว้นวัน)"  และการถือศีลอดของท่านนบีดาวูดนั้นไม่ถูกจำกัดยกเว้นในเดือนรอญับเลย"  ดู  เล่ม 2 หน้า 53

ท่านอัชเชากานีย์  กล่าวว่า "แท้จริงได้มีหะดิษที่บ่งชี้ถึงบทบัญญัติการถือศีลอดของเขาตามนัยยะที่ครอบคลุมและเจาะจง  สำหรับหะดิษที่มีความหมายครอบคลุมคือบรรดาหะดิษที่ส่งเสริมในการถือศีลอดในบรรดาเดือนอัลฮุรุม (หมายถึงเดือนที่ต้องห้ามจากการทำสงครามคือเดือน ร่อญับ , ซุลเกาะอฺดะฮ์ , ซุลฮิจญะฮ์ , และอัลมุฮัรร๊อม) และการส่งเสริมถือศีลอดในบรรดาเดือนอัลฮุรุมนั้น ถือเป็นมติของปวงปราชญ์ และเช่นเดียวกันกับสิ่งดังกล่าว คือมีบรรดาหะดิษที่ได้วางบทบัญญัติไว้เกี่ยวกับเรื่องการถือศีลอดในรูปแบบกว้าง ๆ"  ดู  นัยลุลเอาฏ๊อร เล่ม 4 หน้า 291

2. อบูดาวูด ได้รายงานจาก มุญีบะฮ์ อัลบาฮิลียะฮ์  จากบิดาหรือน้าชายของนาง ว่า "เขาได้เคยไปหาท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม หลังจากนั้นหนึ่งปีเขาได้เดินทางไปหาท่านนบี  โดยสภาพร่างกายของเขาเปลี่ยนไป  ดังนั้น เขากล่าวว่า  โอ้  ท่านร่อซูลัลลอฮ์  ท่านไม่รู้จักฉันดอกหรือ ?  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ กล่าวว่า  ท่านเป็นใคร?  เขาตอบว่า  ฉันคือ อัลบาฮิลีย์  ที่เคยมาหาท่านในช่วงปีแรก  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์กล่าวว่า  อะไรทำให้(ร่างกายของ)ท่านเปลี่ยนไป  ทั้งที่ท่านมีบุคลิกงดงาม  เขาตอบว่า  ตั้งแต่ฉันจากท่านไป  ฉันไม่รับประทานอาหารเลยนอกจากตอนกลางคืนเท่านั้น  ดังนั้น  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า  เหตุใดท่านจึงทรมานตนเอง  หลังจากนั้นท่านร่อซุลเลาะฮ์ กล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดในเดือนแห่งความอดทนซิ (คือเดือนรอมะฏอน) และหนึ่งวันของทุก ๆ เดือน  เขากล่าวว่า  ท่านจงเพิ่มให้แก่ฉันเถิดเพราะฉันยังมีกำลัง  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์กล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดสองวัน(ของทุก ๆ เดือน) เขากล่าวว่า  ท่านจงเพิ่มแก่ฉันเถิด  ท่านนบีกล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดสามวันซิ  เขากล่าวว่า  ท่านจงเพิ่มแก่ฉันเถิด  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  จึงกล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดเดือนอัลฮุรุม (คือเดือน รอญับ , ซุลเกาะอฺดะฮ์ , ซุลฮิจญะฮ์ , และอัลมุฮัรร๊อม) และท่านจงละเว้น(การถือศีลอด)  แล้วก็จงถือศีลอดจากเดือนอัลฮุรุมต่อ  และท่านจงว่างเว้น(การถือศีลอด)  แล้วท่านจงถือศีลอดจากเดือนอัลฮุรุมต่อไป และท่านจงว่างเว้น(การถือศีลอด) และท่านนบีก็ได้ยกนิ้วทั้งสามให้ติดกันหลังจากนั้นท่านก็ปล่อย" ดู เล่ม 2 หน้า 322

ท่านอิบนุมาญะฮ์  ได้รายงานจาก อบีมุญีบะฮ์ อัลบาฮิลี  จากบิดาหรือน้าของเขา ความว่า  "ฉันได้ไปหาท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  แล้วฉันกล่าวว่า  โอ้  ศาสนทูตของอัลเลาะฮ์   ฉันคือบุรุษที่เคยมาหาท่านในปีแรก  ท่านนบีจึงกล่าวว่า  อะไรที่ทำให้ฉันเห็นว่าท่านมีร่างกายซูบผอมลงไป  ฉันตอบว่า  โอ้  ท่านร่อซูลุลเลาะฮ์  ฉันไม่เคยรับประทานอาหารในตอนกลางวันเลย  นอกจากฉันจะรับประทานในตอนกลางคืน  ท่านนบีได้กล่าวว่า  ใครที่ใช้ให้ท่านทรมารตัวเอง  ฉันกล่าวว่า  โอ้  ท่านร่อซูลัลลอฮ์  แท้จริงฉันมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง  ท่านนบีกล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดในเดือนแห่งความอดทน (เดือนร่อมะฏอน)ซิ และถือศีลอดอีกหนึ่งวันหลังจากนั้น  ฉันกล่าวว่า  แท้จริงฉันยังมีพละกำลัง  ท่านนบีกล่าวว่า ท่านจงถือศีลอดในเดือนแห่งความอดทนและถือศีลอดสองวันหลังจากนั้นซิ  ฉันกล่าวว่า  แท้จริงฉันยังมีพละกำลังอยู่  ท่านนบีกล่าวว่า  ท่านจงถือศีลอดในเดือนแห่งความอดทนและสามวันหลังจากนั้นซิ  และท่านจงถือศีลอดในบรรดาเดือนอัลฮุรุม (ที่ต้องห้ามจากการทำสงครามคือเดือน ร่อญับ , ซุลเกาะอฺดะฮ์ , ซุลฮิจญะฮ์ , และอัลมุฮัรร๊อม)"  ดู  เล่ม 1 หน้า 554 

ท่านอิมามอันนะวาวีย์ กล่าวว่า "คำกล่าวของท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ที่ว่า "ท่านจงถือศีลอดจากบรรดาเดือนอัลฮุรุมและท่านจงละเว้น" คือท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ได้ใช้ให้เขาทิ้งการถือศีลอด(หลังจากได้ถือจากเดือนอัลฮุรุมแล้ว) เพราะจะเป็นความลำบากบนเขาที่ทำการถือศีลอดมาก ๆ เสมือนที่ได้กล่าวไว้ในส่วนแรกของอัลหะดิษ  แต่สำหรับผู้ที่ไม่มีความลำบากบนเขานั้น  ถือว่าการถือศีลอดตลอดทั้งเดือนอัลฮุรุมย่อมเป็นความดีงาม" ดู  อัลมัจญ์มั๊วะ เล่ม 6 หน้า 439

ท่านชัยคุลอิสลาม ซะการียา อัลอันซอรีย์  กล่าวว่า "การใช้ให้ผู้ร่วมสนทนา(คืออัลบาฮิลีย์) ทำการละเว้นการถือศีลอดนั้น เพราะว่าการถือศีลอดมาก ๆ จะทำให้มีความลำบากบนเขาดังที่หะดิษได้บอกไว้อย่างชัดเจน  สำหรับผู้ที่ไม่มีความลำบากบนเขานั้น  การถือศีลอดตลอดเดือนอัลฮุรุม ย่อมเป็นความดีงามสำหรับเขา"  ดู  หนังสืออัสนัลมะฏอลิบ เล่ม 1 หน้า 433

ท่านอิบนุหะญัร กล่าวว่า "บรรดาปวงปราชญ์กล่าวว่า  การที่ท่านนบีใช้ให้ว่างเว้นการถือศีลอดนั้น  เพราะการถือศีลอดมาก ๆ จะทำให้เกิดความลำบากบนเขา เสมือนที่ได้กล่าวไว้ในหะดิษแรก  และสำหรับผู้ที่ไม่มีความลำบากบนเขานั้น  การถือศีลอดตลอดเดือนอัลฮุรุม  ย่อมเป็นความประเสริฐ  ดังนั้น  ท่านจงพิจารณาการสั่งใช้ของท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ให้ทำการถือศีลอดในบรรดาเดือนอัลฮุรุมในหะดิษสายรายงานแรก  และท่านได้ใช้ให้ถือศีลอดในเดือนอัลฮุรุมในหะดิษสายรายงานที่สอง  ท่านจะพบว่าหะดิษได้ระบุถึงการใช้ให้ทำการถือศีลอดในเดือนรอญับหรือถือศีลอดจากส่วนหนึ่งของเดือนรอญับ  เพราะเดือนรอญับนั้นเป็นส่วนหนึ่งของเดือนอัลฮุรุม ยิ่งกว่านั้น ยังเป็นเดือนที่มีความประเสริฐยิ่ง"(รองจากเดือนอัลมุฮัรร๊อม) ดู  อัลฟะตาวา อัลฟิกฮียะฮ์  อัลก๊อบรอ  เล่ม 2 หน้า 53

ดังนั้น  หลักฐานหะดิษเหล่านี้จึงเพียงพอแล้วสำหรับผู้ปรารถนาที่จะทำความดีงามในการถือศีลอดเดือนร่อญับและหากท่านทำการละเว้นการถือศีลอดในเดือรรอญับอย่างน้อยหนึ่งวัน  แน่นอนว่าการถือศีลอดของท่านเป็นสุนัตตามทัศนะของมัซฮับทั้งสี่  วัลลอฮุอะลัม

การรวมตัวเพื่อรำลึกถึงวันอิสรออ์และเมี๊ยะอฺรอจญ์

การรวมตัวเพื่อรับฟังและหวนรำลึกเรื่องราวของการอิสรออ์และเมี๊ยะอฺรอจญ์นั้นเป็นสิ่งที่สมควรกระทำ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งมุสลิมในปัจจุบันสมควรที่จะรับฟังเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่อัลเลาะฮ์ทรงประทานเกียรติให้แก่ท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  เพื่อให้พวกเขาปลุกจิตสำนึกและหวนรำลึกถึงชีวประวัติของท่านนบี  อีกทั้งปลูกฝังความศรัทธาให้คงมั่นอยู่ในหัวใจ  เพราะเรื่องอิสรออฺและเมี๊ยะอฺรอจญ์นั้น  เป็นเรื่องของหลักอะกีดะฮ์ที่มีบทเรียนและอุทาหรณ์สอนใจสำหรับพวกเขา

ท่านด๊อกเตอร์ อัชชัยค์ ยูซุฟ อัลก๊อรฏอวีย์  กล่าวว่า "มีมุสลิมีนส่วนหนึ่งคิดว่าการแสดงความยินดี , การให้ความสำคัญ , การพูดอันใดก็ตามที่เกี่ยวกับการรำลึกเรื่องราวของอัลอิสลาม , การฮิจญ์เราะฮ์ของท่านนบี , การอิสรออฺเมี๊ญะอฺรอจญ์ , เมาลิดท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม , เหตุการณ์สงครามบะดัรครั้งใหญ่ , สงครามพิชิตมักกะฮ์ , หรือเหตุการณ์ใดก็ตามที่เกี่ยวกับชีวประวัติของท่านนบี มุฮัมมัด ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม , หรือพูดถึงเรื่องใดก็ตามจากเรื่องราวต่าง ๆ เหล่านี้นั้น  พวกเขาคิดว่ามันเป็นบิดอะฮ์ในศาสนา และทุกบิดอะฮ์นั้นลุ่มหลง และทุกความลุ่มหลงนั้นอยู่ในไฟนรก  ซึ่งทัศนะคำกล่าวนี้ถึงว่าไม่ถูกต้องเลยแม้แต่น้อย  แต่ทว่าสิ่งที่เราได้ทำการตำหนินั้น  คือเฉลิมฉลองแสดงความยินดีในวโรกาสต่าง ๆ  ที่ปะปนไปด้วยบรรดาสิ่งที่น่าตำหนิและสิ่งที่ขัดแย้งกับศาสนา  อย่างเช่นที่ได้เกิดขึ้นในบางประเทศจากการเฉลิมฉลองเมาลิดนบี , บรรดาวะลี , ปราชญ์ผู้มีคุณธรรม (โดยมีสิ่งที่น่าตำหนิอยู่ด้วยเช่นปะปนหญิงชาย) เป็นต้น  แต่เมื่อเราสามารถฉกฉวยโอกาสให้มีการรำลึกถึงชีวประวัติของท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  , รำลึกถึงบุคลิกภาพของนบีผู้ยิ่งใหญ่ท่านนี้  , และรำลึกถึงสารอันนิรันด์ที่อัลเลาะฮ์ทรงทำมันให้เป็นความเมตตาแก่สากลโลก  ดังนั้น  อันนี้จึงเป็นบิดอะฮ์ตรงใหน?  และมีความลุ่มหลงตรงใหน?

ในขณะที่เราได้พูดถึงเรื่องราวและเหตุการณ์ของอิสรออ์และเมี๊ยะอฺรอจญ์นี้   เราก็สามารถทำให้ผู้คนทั้งหลายหวนรำลึกถึงเนี๊ยะอฺมัต(ความโปรดปราน)อันยิ่งใหญ่ และการรำลึกถึงเนี๊ยะอฺมัตนั้นเป็นสิ่งที่ศาสนาส่งเสริมและเป็นสิ่งที่ได้รับการสรรเสริญ

อัลเลาะฮ์ได้ทรงบัญชาให้แก่เราเกี่ยวกับสิ่งดังกล่าวว่า

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَاءتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَّمْ تَرَوْهَا وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيراً

"โอ้บรรดาผู้มีศรัทธาทั้งหลาย  เจ้าจงกล่าวระลึกถึงความโปรดปรานของอัลเลาะฮ์  ที่ทรงโปรดแก่พวกเจ้าเถิด  เมื่อครั้งบรรดาไพร่พล (ของพวกข้าศึกในสงคราม ค๊อนดัก - คูล้อมเมือง) ได้มายังพวกเจ้า (โดยล้อมมะดีนะฮ์และเตรียมโจมตี) แต่แล้วเราก็ส่งลมและไพร่พล  ซึ่งพวกเขามองไม่เห็นมาโจมตี  พวกเขาเหล่านั้น (จึงแตกกระเจิงไปโดยไม่ได้ทำการรบแต่ประการใด) และอัลเลาะฮ์ทรงมองเห็นยิ่งในสิ่งที่พวกเจ้าปฏิบัติ" อัลอะหฺซาบ : 9

إِذْ جَاؤُوكُم مِّن فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنكُمْ وَإِذْ زَاغَتْ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا

"เมื่อพวกเขาได้มาประชิดพวกเจ้าจากด้านเหนือและด้านใต้ของพวกเจ้า  และเมื่อสายตาทั้งหมด (ของพวกเจ้า) จ้องมอง (ไปยังข้าศึก) และหัวใจทั้งมวล (ของพวกเจ้า) ขึ้นไปสู่หอคอย (ด้วยความตระหนกในจำนวนข้าศึกอันมากมายเหนือกว่าถึง 12000 คน ต่อ 3000 คน) และพวกเจ้ามีทัศนคติต่ออัลเลาะฮ์ต่าง ๆ นานา"  อัลอะหฺซาบ : 10

อัลเลาะฮ์ทรงให้รำลึกถึงสงครามค๊อนดักหรือสงครามอัลอะห์ซาบ  ในขณะที่พวกกุเรช , พวกฆ๊อฏฟาน , และพันธมิตรของทั้งสองได้ทำการสงครามกับท่านนบี ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม และบรรดามุสลิมีน ในถิ่นของพวกเขา  พวกเขาได้ทำการล้อมนครมะดีนะฮ์ด้วยกำแพงอย่างแน่นหนา  พวกเขาต้องการทำลายบรรดามุสลิมและถอนรากถอนโคนพวกเขา  และอัลเลาะฮ์ก็ทรงให้บรรดามุสลิมีนรอดพ้นจากอันตรายนี้  โดยพระองค์ได้ส่งลมและไพร่พลจากมะลาอิกะฮ์ที่มนุษย์ไม่สามารถมองเห็นได้มาทำลายพวกเขา  และอัลเลาะฮ์ก็ทรงย้ำเตือนให้พวกเขาได้รำลึกสิ่งนี้  ดังนั้นพวกท่านจงรำลึกและอย่าลืมสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้  หมายความว่า  พวกเราจำเป็นต้องกล่าวรำลึกถึงความโปรดปรานเหล่านี้และอย่าลืมมัน

ในอีกอายะฮ์หนึ่งระบุว่า

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اذْكُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُواْ إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنكُمْ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

"โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย! พวกเจ้าจงกล่าวรำลึกถึงความโปรดปรานของอัลเลาะฮ์ที่ได้ประทานแก่พวกเจ้าเถิด  เมื่อครั้งมีคนกลุ่มหนึ่งคิดที่จะยื่นมือของพวกเขามายังพวกเจ้า (เพื่อฆ่าฟัน) แต่อัลเลาะฮ์ก็ได้ยับยั้งมือของพวกนั้นไว้จากพวกเจ้า (มิให้พวกนั้นทำร้ายพวกเจ้าได้) และพวกเจ้าจงยำเกรงอัลเลาะฮ์เถิด  และเฉพาะแต่อัลเลาะฮ์เท่านั้น  บรรดาผู้มีศรัทธาจงมอบหมาย" อัลมาอิดะฮฺ : 12

พระองค์ทรงให้พวกเขารำลึกถึงเหตุการณ์ที่พวกยิวบนีก๊อยนุกออฺ  วางแผนที่จะลอบสังหารท่านร่อซูลุลเลาะฮ์ ซ๊อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม  พวกเขาก็ทำการวางแผน  ซึ่งแผนการณ์ของพวกเขาเกือบจะสำเร็จ  แต่ทว่าแผนการณ์ของอัลเลาะฮ์นั้นเหนือกว่าพวกเขา

"พวกเขาไว้วางแผน  แต่อัลเลาะฮ์ก็วางแผน  และอัลเลาะฮ์ทรงเป็นผู้วางแผนที่ดีกว่า" อาลิอิมรอน : 54

ดังนั้น  การกล่าวให้หวนรำลึกถึงความโปรดปรานนั้นเป็นสิ่งที่ศาสนาใช้อย่างแน่นอน  และเราก็จะทำการกล่าวรำลึกถึงบรรดาความโปรดปรานต่าง ๆ ของอัลเลาะฮ์ที่เกี่ยวกับเรื่องนี้  และเราก็จะเล่ากล่าวให้บรรดามุสลิมีนหวนรำลึกถึงเหตุการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ด้วย  กล่าวถึงคติสอนใจ  คัดสรรบทเรียนต่าง ๆ ออกมา  เหล่านี้เป็นสิ่งที่ถูกตำหนิกระนั้นหรือ?  และดังกล่าวนี้เป็นบิดอะฮ์ลุ่มหลงกระนั้นหรือ?  วัลลอฮุอะลัม

อัล-ฟารูก