بسم الله الرحمن الرحيم

การอ่านอัลกุรอานที่กุบูรนั้นเป็นประเด็นปัญหาข้อปลีกย่อยที่มีการโต้เถียงขัดแย้งกันมาก   
 จนกระทั้งบางครั้ง  นำไปสู่การทะเลาะและตัดขาดญาติมิตรกัน  - วัลอิยาซุบิลลาห์ -
 การที่กลุ่มหนึ่งเชื่อว่าทัศนะของตนเท่านั้นที่ถูกต้อง  และทำการตัดสินชี้ขาดหุกุ่มบรรดา
 มุสลิมมีนที่มีทัศนะต่างกับตนว่าทำบิดอะฮ์ที่ลุ่มหลงนั้น ย่อมไม่มีแบบฉบับมาก
 จากอุลามาอ์สะละฟุศศอลิหฺและอุลามาอ์คอลัฟผู้มีความเชี่ยวชาญปราชเปรื่อง

  อนึ่ง  บรรดาปวงปราชน์แห่งโลกอิสลามมีมติเห็นพร้องกันว่า  การอ่านอัลกุรอานที่กุบูรนั้น
  ไม่ใช่เป็นสิ่งที่หะรอม  ผู้ที่กระทำก็ไม่ได้เป็นการกระทำบาป  บรรดาอุลามาอ์
  ส่วนมากจากมัซฮับหะนะฟียะฮ์  ชาฟิอียะฮ์ และหะนาบิละฮ์  มีทัศนะว่า    
  สุนัตให้ทำการอ่านอัลกุรอานที่กุบูร, สำหรับ มัซฮับมาลิกียะฮ์นั้น

  มีทัศนะว่า การอ่านอัลกุรอานที่กุบูรเป็นเพียงมักโระฮ์  แต่บรรดาอุลามาอ์มัซฮับมาลิกียะฮ์
 ยุคหลังนั้นมีทัศนะว่า  การอ่านอัลกุรอานที่กุบูร  การซิกิร  และฮะดียะฮ์ผลบุญให้แก่มัยยิดนั้น
 ถือว่าไม่เป็นไร  และผู้ที่กระทำดังกล่าว  ย่อมได้รับผลตอบแทนด้วย  อินชาอัลเลาะฮ์

ในปัจจุบัน การกล่าวหาหุกุ่มบิดอะฮ์กับบรรดาพี่น้องมุสลิมต่างทัศนะที่เกี่ยวกับปัญหาคิลาฟิยะฮ์
ข้อปลีกย่อยนั้น ได้สร้างความแตกแยกและสั่นคลอนเกิดขึ้นในสังคมมุสลิม แต่ด้วยการยึดติด
และคลั่งไคล้ในทัศนะของตนหรือเชื่อว่าแนวทางของตนเท่านั้นที่ถูกต้อง และเชื่อว่าตนเอง
กำลังเป็นผู้ฟื้นฟูศาสนานั้น ทำให้มีความมักง่าย ด้วยการกล่าว ชิริก กล่าวบิดอะฮ์
ต่อบรรดามุสลิมมีนที่อยู่แนวทางอื่นจากตน โดยไม่ทำความเข้าใจและศึกษาแนวทางอื่น
อย่างใจเป็นธรรมและถี่ถ้วน ซึ่งปัญหาเหล่านี้ไม่ใช่จะแก้ด้วยการให้บรรดามุสลิมมีน อีกทัศนะต้องเชื่อทัศนะของตนเพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งในสภาพความเป็นจริงย่อมทำไม่ได้ ในเชิงปฏิบัติอยู่แล้ว เนื่องจากการขัดแย้งในข้อปลีกย่อยนั้น ได้มีมาตั้งแต่สมัยของซอฮาบะฮ์
จวบจนถึงปัจจุบัน  แต่สิ่งที่เราทำได้ดีที่สุดในขณะนี้ก็คือ การทำความเข้าใจในหลักการซึ่งกัน และกัน สิ่งใดที่มีทัศนะเห็นพร้องกัน
เราก็สมควรร่วมมือกัน และสิ่งใดที่ต่างทัศนะกันเราก็ผ่อนปรนให้กันและกัน